Kâinat, ucu bucağı olmayan devasa bir kütüphane gibidir ve bu kütüphanedeki her atom, her yıldız, her çiçek aslında birer kelimedir. Bu kelimeler bize tek bir Sanatkârı anlatır. Allah'ın Zâtını bu dünya gözüyle görmemiz mümkün değildir; ancak O, Kendisini bize isimleri (Esma) aracılığıyla tanıtır. İşte bu isimlerin yaratılan varlıklar üzerinde görünür hale gelmesine Tecelli diyoruz. Bir resme bakıp ressamı, bir binaya bakıp mimarı anladığımız gibi; kâinat aynasına baktığımızda da Esma-ül Hüsnâ'nın muazzam yansımalarını görürüz. Bu yazıda, çevremizdeki her zerrede gizli olan ilahi imzaları keşfedeceğiz.
Her Varlık Bir Ayettir: Tecelli Ne Demektir?
Arapça kökenli bir kelime olan Tecelli (تجلي); belirmek, görünmek, bir nurun yansıması demektir. Allah, El-Bâtın ismiyle gizlidir ama eserleriyle Ez-Zâhir'dir (apaçıktır). Güneşin ışığı tek renktir ama bir cam prizmadan geçtiğinde yedi renge ayrılır. Tıpkı bunun gibi, Allah'ın tek olan Zâtından gelen ilahi nurlar, kâinat prizmasından geçerek 99 isim ve binlerce sıfat halinde tecelli eder.
Kâinat Aynasında İlahi İsimleri Okumak
Gözümüzü gafletten temizleyip dünyaya "ibret" nazarıyla baktığımızda şu muazzam tabloları görürüz:
- Şefkat ve Merhamet (Er-Rahmân): Bir kedinin yavrusunu emzirmesinde, gökyüzünden süzülen yağmur damlalarında O'nun sonsuz şefkatini görürüz.
- Eşsiz Sanat (El-Bedî): Bir kelebeğin kanadındaki simetride, tavus kuşunun renk cümbüşünde ve kar tanelerinin her birinin farklı tasarımında O'nun örneksiz sanatını okuruz.
- Sonsuz İlim (El-Alîm): Gezegenlerin milimetrik yörüngelerinde, vücudumuzdaki milyarlarca hücrenin birbirine çarpmadan çalışmasında O'nun her şeyi kuşatan ilmini fark ederiz.
- Mutlak Güç (El-Kaviyy): Şimşeklerin parıltısında, okyanusların heybetinde ve atom çekirdeğindeki devasa enerjide O'nun sarsılmaz gücünü hissederiz.
- Sürekli Rızık (Er-Rezzâk): Toprağın altındaki karıncadan gökteki kuşa kadar her canlının rızkının tam vaktinde önüne konulması, O'nun cömertliğinin tecellisidir.
Kalp Aynasında Esma Tecellileri
Tecelli sadece dış dünyada (afâk) değil, insanın kendi iç aleminde de (enfüs) gerçekleşir. İnsan, Esma-ül Hüsnâ'nın en parlak aynasıdır:
- Biri bize haksızlık yaptığında onu affedebiliyorsak, kalbimizde El-Afüvv isminin tecellisi vardır.
- Birine karşılıksız bir iyilik yapıyorsak, El-Vehhâb isminin bir pırıltısı üzerimizdedir.
- Öfkemizi yutup sabredebiliyorsak, Es-Sabûr ismi bizde tecelli ediyordur.
- Doğruyu yanlıştan ayırt ediyorsak, El-Furkan ve El-Hâdî isimlerinin rehberliğini yaşıyoruzdur.
İslam Büyüklerinden Notlar
Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî (k.s.)
"Gönül aynanı parlat ki; orada Hakk'ın güzelliğini göresin. Tozlu aynada ne güneş görünür ne de güzelin yüzü."
Bediüzzaman Said Nursî (rh.a)
"Kâinat, baştan başa Esmâ-i Hüsnâ'nın tecelligâhıdır. Her bir mevcud, bir ismin nakşıdır."
Tecelliyi İdrak Etmek Bize Ne Kazandırır?
Esmâ tecellilerini okumayı öğrenen bir mümin için artık "sıradan" bir olay yoktur. Bu farkındalık şunları sağlar:
- Tahkiki İman: Taklidi imandan kurtulup, gördüğü her şeyle Allah'ı bulan sarsılmaz bir imana ulaşır.
- Hayranlık ve Muhabbet: Allah'ın Cemal (güzellik) isimlerini gördükçe O'na olan sevgisi, Celal (azamet) isimlerini gördükçe O'na olan saygısı artır.
- Yalnızlıktan Kurtulma: Her şeyde Allah'ın bir ismini gören kişi, hiçbir zaman yalnız olmadığını anlar.
- Eşyaya Hürmet: Her varlığı "Allah'ın bir isminin aynası" olarak gördüğü için, hiçbir canlıyı incitemez, doğaya ve insana saygıyla yaklaşır.
Sonuç: Bakmaktan Görmeye Geçiş
Göz, sadece ışığı algılar; ruh ise manayı... Hayat, başıboş tesadüflerin bir araya gelmesi değil, her an tazelenen ilahi isimlerin bir resm-i geçididir. Rabbim bizlere, kâinat kitabını Esmâ harfleriyle okumayı ve her tecellide Kendisini bulmayı nasip eylesin.
Sevgi ve dua ile kalın. Allah'a emanet olun.
(Editör: Sevda Ç.)
