İslam denildiğinde akla gelen ilk ve en temel kavram şüphesiz Tevhid (توحيد)'dir. Kelime-i Şehadet ile dilimizle ikrar, kalbimizle tasdik ettiğimiz bu ilke; sadece bir inanç esası değil, aynı zamanda bir hayat nizamı ve ebedi kurtuluşun anahtarıdır. Tevhid, insanı kula kulluktan kurtarıp sadece Âlemlerin Rabbi’ne bağlayan eşsiz bir özgürlük beyannamesidir. Bu yazıda; İslam'ın özü olan Tevhid kavramını, boyutlarını ve hayatımıza kattığı huzuru Kur'an ve Sünnet ışığında inceleyeceğiz.
Tevhid Nedir? Birlemenin Üç Temel Boyutu
Arapça "Vahdet" (Birlik) kökünden türeyen Tevhid, Allah’ı Zâtında, sıfatlarında ve fiillerinde birlemek demektir. İslam alimleri Tevhid’i daha iyi anlamamız için üç ana kategoriye ayırmıştır:
- 1. Rubûbiyyette Tevhid: Yaratanın, rızık verenin ve kâinatı yöneten tek otoritenin yalnızca Allah olduğuna inanmaktır. O'nun idaresinde hiçbir yardımcısı yoktur.
- 2. Ulûhiyyette (İbadette) Tevhid: Namaz, dua, kurban ve tevekkül gibi tüm ibadetleri sadece Allah için yapmaktır. Bu, "Ancak Sana kulluk ederiz" (Fatiha, 5) ayetinin kalbidir.
- 3. Esmâ ve Sıfâtta Tevhid: Allah’ın Kur'an'da bildirdiği Esmâ-ül Hüsnâ (Güzel İsimler) ve sıfatlarını, hiçbir şeye benzetmeden ve eksiltmeden olduğu gibi kabul etmektir.
Tevhid Neden İslam'ın Merkezindedir?
Kullanıcıların en çok merak ettiği "Tevhid'in önemi" maddeler halinde şöyledir:
- Peygamberlerin Ortak Daveti: Hz. Adem'den Hz. Muhammed'e (s.a.v) kadar tüm peygamberler tek bir kelime için gelmiştir: "Lâ ilâhe illallah."
- Amellerin Kabul Şartı: Tevhid (iman) olmadan yapılan hiçbir iyilik, Allah katında ahiret azığı olarak kabul görmez.
- Gerçek Özgürlük: Sadece Allah'a kul olan bir kalp; makam, para, insan korkusu gibi tüm dünyevi esaretlerden kurtulur.
- Huzur ve Güven: Her şeyin tek bir irade (Allah) tarafından yönetildiğini bilmek, kaygı ve korkuyu giderir.
Tevhid'in Özü
(İhlâs Suresi, 1. Ayet)
قُلْ هُوَ اللّٰهُ اَحَدٌۚ
"De ki: O Allah Ehad'dir (tektir, mutlak birdir)."
Tevhidin Zıddı: Şirkten Sakınmak
Tevhid'i korumak, onun en büyük düşmanı olan **Şirk**'i tanımakla mümkündür. Şirk, Allah'a ortak koşmak ve ibadette O'ndan başkasına pay ayırmaktır. İslam'a göre en büyük zulüm olan şirk (Lokman, 13), kişinin hem dünyasını hem ahiretini karartan bir sapmadır. Bu nedenle her mümin, dilini "Lâ ilâhe illallah" ile ıslatırken kalbini de gizli şirklerden (riya, gösteriş) temiz tutmalıdır.
Tevhidi Hayata Yansıtmak
Tevhid ehli olan bir müminin hayatında şu işaretler görülür:
- Tevekkül: Zorluk anında "Allah bana yeter" der ve sadece O'na güvenir.
- İhlas: Yaptığı iyilikleri başkaları görsün diye değil, sadece Allah rızası için yapar.
- Adalet: Herkesin üzerinde tek bir Hakim olduğunu bilerek kimsenin hakkını yemez.
- Şükür: Gelen her nimeti Allah'tan bilir ve O'na minnet duyar.
Sonuç olarak; Tevhid, İslam güneşinin kalbidir. Bu kalp attıkça ruhumuz canlanır ve hayatımız bir anlam kazanır. Rabbimizden bizleri Tevhid üzere yaşatmasını ve huzuruna "Lâ ilâhe illallah" nidasıyla kabul buyurmasını niyaz ederiz.
Sevgi ve dua ile kalın. Allah'a emanet olun.
(Editör: Sevda Ç.)
