Uçsuz bucaksız bir okyanusta yol alan bir gemi gibiyiz bu dünya hayatında. Bazen başımıza gelenlere anlam veremez; "Neden ben?", "Neden şimdi?" diye sorarız. Oysa bu soruların ve hayranlıkların ardındaki asıl gerçek, İslam inancının temel taşı olan ilahi Hikmet (حكمة) kavramında gizlidir. Hikmet; her şeyi yerli yerine koymak, her işi en güzel şekilde ve en yüce amaçla yapmaktır. Yüce Rabbimiz El-Hakîm'dir; O’nun hiçbir işi tesadüfi veya amaçsız değildir. Bu yazıda; hayatın düğümlerini çözen hikmet kavramını, neden başımıza gelenleri sorgulamayı bırakıp teslim olmamız gerektiğini inceleyeceğiz.
Hikmet Nedir? Kelimelerin Ötesinde Bir Kavrayış
Hikmet, kuru bir bilgiden ziyade eşyanın ve olayların ardındaki hakikati kavramaktır. Allah’ın hikmeti şu üç alanda zirveye ulaşır:
- Yaratılışta Hikmet: En küçük atomdan devasa galaksilere kadar her şey bir görevle yaratılmıştır. Vücudumuzdaki kusursuz sistemden mevsimlerin döngüsüne kadar hiçbir şey anlamsız (bâtıl) değildir.
- Emirlerde Hikmet: Allah’ın helal ve haram kıldığı her şey, bizim hem dünyevi hem uhrevi huzurumuz içindir. Biz bazen hemen anlayamasak da her hükmün altında derin bir rahmet yatar.
- Kaderde Hikmet: Başımıza gelen iyi veya kötü her olay ilahi bir planın parçasıdır. Nimet şükrü, musibet ise sabrı öğretir. Bazen bir kapının kapanması, bizi daha büyük bir tehlikeden korumak içindir.
Hikmetin Tecellileri: Hayatın İçindeki Gizli İmzalar
Gözümüzü açıp kalbimizi dinlediğimizde hikmetin yansımalarını her yerde görürüz:
- İçgüdüsel Bilgelik: Bir arının kilometrelerce uzaktan kovanını bulması veya bir örümceğin ağındaki matematiksel kusursuzluk.
- Gecikmiş Hayırlar: Yıllar önce çok istediğimiz ama olmayan bir şeyin, aslında bizim için ne kadar zararlı olduğunu yıllar sonra fark ettiğimiz o "şükür" anları.
- Zıtların Dengesi: Gecenin gündüzü, kışın baharı hazırlaması gibi; acıların da ruhu olgunlaştıran manevi birer laboratuvar olması.
Anlama Çabası ve Teslimiyetin Gücü
Sınırlı insan aklıyla, El-Hakîm olan Allah’ın her işinin ardındaki tüm sırları çözmemiz mümkün değildir. İşte tam bu noktada İman ve Teslimiyet devreye girer. İman, aklımızın ermediği yerde Rabbimize güvenmektir. Bu teslimiyet, isyanın yerine sabrı, endişenin yerine Tevekkülü getirir.
İlahi Zamanlama
(Bakara Suresi, 216. Ayet)
...وَعَسٰٓى اَنْ تَكْرَهُوا شَيْـًٔا وَهُوَ خَيْرٌ لَكُمْۚ...
"...Olur ki hoşunuza gitmeyen bir şey sizin için hayırlıdır ve olur ki sevdiğiniz bir şey de sizin için bir şerdir. Allah bilir, siz bilmezsiniz."
Peygamberlerin Hikmetli Duruşu
Onların hayatı, ilahi plana teslimiyetin en büyük okuludur:
- Hz. Yusuf: Kuyuya atılmasaydı zindana girmeyecek, zindana girmeseydi Mısır’a sultan olmayacaktı. Her şer görünen olayın sonu hayra bağlandı.
- Hz. Musa ve Hızır: Musa (a.s), Hızır’ın gemiyi delmesine veya duvarı örmesine anlam verememişti. Ancak hikmetlerini öğrendiğinde ilahi adalete bir kez daha hayran kaldı.
Sonuç olarak; El-Hakîm olan Rabbimizin her işi güzeldir. O, en doğrusunu bilendir. Fırtınalı dünya denizinde sığınacağımız en sağlam liman, O’nun bilgeliğine olan sarsılmaz güvenimizdir. "Neden?" diye sormayı bırakıp "Bunda ne hikmet var?" diyebilen kalp, gerçek huzura ermiş demektir.
Sevgi ve dua ile kalın. Allah'a emanet olun.
(Editör: Sevda Ç.)
