Her hayırlı işin anahtarı olan Besmele'de, Allah kendini iki özel isimle tanıtır: Rahmân ve Rahîm. Her ikisi de "merhamet eden" anlamına gelse de, İslam alimleri bu iki isim arasında okyanuslar kadar derin bir fark olduğunu belirtirler.
Bu yazımızda; sıkça birlikte andığımız ama manasındaki inceliği belki de tam bilmediğimiz bu iki ismin sırrına yolculuk edeceğiz. Hazırsanız, Allah'ın şefkat kapılarını aralayalım.
Kök Mana: "Rahm" (Anne Şefkati)
Her iki isim de Arapça "R-H-M" kökünden gelir. Bu kök, anne karnındaki bebeği saran, koruyan ve besleyen "Rahim" organıyla aynı kökendir. Nasıl ki anne karnı, bebek için en güvenli ve şefkatli yer ise; Allah'ın rahmeti de tüm mahlukatı öyle kuşatır.
1. ER-RAHMÂN: Herkese Doğan Güneş
Allah'ın "Rahmân" ismi, bu dünyada ayrım gözetmeyen merhametidir.
Dünya Geneldir (Evrensel Rahmet)
Güneş hem müminin hem kâfirin tarlasına doğar. Yağmur hem iyinin hem kötünün bahçesine yağar. Allah, Rahmân sıfatıyla bu dünyada inanan-inanmayan ayrımı yapmadan herkese rızık verir, sağlık verir, yaşam hakkı tanır.
Kısaca: Er-Rahmân, yaratılışın başlangıcındaki şartsız sevgidir.
2. ER-RAHÎM: Sevgiliye Özel Hediye
Allah'ın "Rahîm" ismi ise, bir karşılık ve mükafat olarak verilen özel merhametidir.
Ahiret Özeldir (Müminlere Has)
Bu rahmet, iradesini Allah yolunda kullananlara özeldir. Ahirette kâfirlere tecelli etmez, sadece müminlere tecelli eder. Namaz kılanın, oruç tutanın, Allah'a itaat edenin göreceği özel muameledir.
Kısaca: Er-Rahîm, imanın ve amelin bir sonucu olan özel ödüldür.
Tablo: Aradaki 3 Temel Fark
Bu iki ismin farkını daha net anlamak için şu karşılaştırmaya bakabiliriz:
| Özellik | Er-Rahmân | Er-Rahîm |
|---|---|---|
| Kime Yönelik? | Mümin - Kâfir (Herkes) | Sadece Müminler |
| Zamanı | Ağırlıklı olarak Dünya | Ağırlıklı olarak Ahiret |
| Niteliği | Var etme ve yaşatma (Rızık) | Bağışlama ve Cennet (Mükafat) |
Alimlerin O Meşhur Sözü
"Allah, dünyanın Rahmân'ı (herkese merhamet eden), ahiretin Rahîm'i (sadece müminlere merhamet eden)dir."
Sonuç: Bize Düşen Nedir?
Besmele çekerken "Rahmân" dediğimizde; bize verilen hava, su, gıda ve hayat için şükretmeliyiz. "Rahîm" dediğimizde ise; ahirette o özel şefkate nail olabilmek için "Allah'ım beni salih amellerimle o özel sevgine layık eyle" diye niyet etmeliyiz.
Rabbim bizi, dünyada Rahmân isminin nimetleriyle, ahirette Rahîm isminin cennetiyle şereflendirsin.
Sevgi ve dua ile kalın. Allah'a emanet olun.
Editör: Sevda Ç.
