Bir çiçeğe su veririz, bir komşumuza gülümseriz veya saatlerce çalışırız. Dışarıdan bakıldığında sıradan görülen bu eylemleri Allah katında değerli kılan, onlara anlam ve ruh katan sır nedir? Cevap, kalbimizin en derinindeki o sessiz ama güçlü kararda saklıdır: Niyet (النية). Niyet, amellerimizin görünmeyen tohumudur; ne ekersek onu biçeriz. Bu yazıda; hayatımızı manevi bir simya ile değiştiren niyetin gücünü, güzelliğini ve her işimizi nasıl ibadete dönüştürebileceğimizi inceleyeceğiz.
Niyetin Güzelliği: Dünyevi İşleri İbadete Dönüştüren Simya
Niyetin en sarsıcı gücü, biyolojik ihtiyaçlarımızı ve günlük rutinlerimizi bile Allah rızasına bağlayabilmesidir. Şöyle düşünelim:
- Yemek Yemek: "Ya Rabbi, Senin verdiğin helal rızıkla güçlenip Sana daha iyi kulluk etmek için yiyorum" dendiğinde, o sofra bir şükür makamına dönüşür.
- Uyumak: "Sabah namazına dinç kalkmak niyetiyle uyuyorum" dendiğinde, uykudaki her an ibadet yazılır.
- Çalışmak: "Ailemin rızkını helalinden kazanmak ve kimseye muhtaç olmamak için çalışıyorum" dendiğinde, mesai saatleri Allah yolunda cihada dönüşür.
"Niyet Hayır, Âkıbet Hayır": Niyetin Amelleri Şekillendirmesi
Atalarımızın bu meşhur sözü, derin bir İslami hakikati barındırır. Niyet, amelimizin sadece değerini değil, gidişatını da belirler:
- Yön Belirler: Pusula gibidir; niyetiniz Allah rızası ise adımlarınız hep hayra çıkar.
- İlahi Yardımı Çeker: Samimi bir niyetle yola çıkana Allah "Tevfik" (başarı gücü) verir ve işini kolaylaştırır.
- Gayreti Artırır: Allah için yapılan işte yorulmak bile huzur verir; çünkü niyetin karşılığı sonsuzdur.
- Hataları Telafi Eder: "Ameller niyetlere göredir" (Hadis-i Şerif). Elinizden geleni yapıp sonuca ulaşamasanız bile, halis niyetiniz sayesinde mükâfatınızı tam alırsınız.
İlahi Ölçü
(Buhârî, Bed’ü’l-vahy, 1)
إنَّمَا الأَعْمَالُ بِالنِّيَّاتِ
"Ameller ancak niyetlere göredir. Herkese niyet ettiği şey vardır."
Niyetlerimizi Nasıl Güzelleştirebiliriz?
Hayatın her anını bereketlendirmek için niyetlerimizi şu pratiklerle tazeleyebiliriz:
- Temizlik Yaparken: "Temizlik imandandır buyruğuna uyarak çevremi temiz tutmaya niyet ettim."
- İlim Öğrenirken: "Ya Rabbi, Senin rızan için faydalı bilgi öğrenmeye ve cehaleti gidermeye niyet ettim."
- İnsan İlişkilerinde: "Eşime/çocuğuma Senin rızan için güzel davranmaya, gönül almaya niyet ettim."
- Zorluk Anında: "Bu sıkıntıya Senin rızan için, isyan etmeden sabretmeye niyet ettim."
Niyet: Kalbin Sessiz Duası
Niyet, sadece bir işe başlamadan önce söylenen bir formül değil; kalbin bir irade beyanıdır. Her işimize başlarken kendimize şu soruyu sormalıyız: "Bu işi kimin için yapıyorum?" Eğer cevap "Allah rızası için" ise, attığınız her adım ibadet, aldığınız her nefes bir zikir hükmüne geçer.
Sonuç olarak; niyet hayatın ruhudur. Niyeti güzel olanın yolu aydınlık, sonu ise huzurdur. Rabbim bizleri, niyetini her daim halis tutan ve amelleri katında kabul olunan kullarından eylesin.
Sevgi ve dua ile kalın. Allah'a emanet olun.
(Editör: Sevda Ç.)
