Modern dünyanın en büyük yaralarından biri, insanın değerini başarıya, görünüme veya başkalarının onayına bağlamasıdır. Oysa koşulsuz sevgi ve El-Vedûd: kendini sevmenin manevi ve psikolojik sırrı, kişinin hiçbir dış şarta bağlı olmaksızın, sadece "var olduğu için" değerli olduğunu idrak etmesidir. Psikolojide "öz şefkat" (self-compassion) olarak adlandırılan bu tutum, İslam’ın özünde Allah’ın El-Vedûd ismiyle tecelli eden sonsuz sevgi okyanusuna dalmak demektir. 0-7 yaş tohumları arasında "şartlı sevgi" ile büyüyen bireyler için bu yazı, ruhun asli şifasına giden bir yol haritasıdır.
Öz Şefkat Nedir? (Psikolojik Bir İhtiyaç)
Kavram Açıklaması: Öz şefkat, insanın hata yaptığında veya yetersiz hissettiğinde kendine, sevdiği bir dosta yaklaştığı gibi nezaket ve anlayışla yaklaşmasıdır. Erken çocukluk döneminde sürekli eleştirilen çocuklar, yetişkinlikte kendilerine karşı acımasız bir "içsel yargıç" geliştirirler. Bu yargıç, kişinin fıtratındaki neşeyi ve sevgiyi gölgeler.
- Öz Saygı vs. Narsisizm: Kendini sevmek narsisizm (kendine tapmak) değildir; aksine, ilahi bir emanet olan ruhuna hürmet etmektir.
- Kusurların Kabulü: Mükemmeliyetçilik putunu devirerek, insanın "beşer" (hata yapabilen) olduğunu kabul etmesi.
- Yalnızlık Değil, Halvet: Kişinin kendisiyle barışık olması, yalnızlığı manevi bir derinliğe (halvet) dönüştürür.
Mevlana’dan Sevgi Hikmeti
"Sen, devasa bir okyanusta bir damla değilsin; bir damlanın içindeki koca bir okyanussun. Kendini aramayı bırak, kendine dön; aradığın hazine sensin." (Mevlana Celaleddin-i Rumi)
El-Vedûd: Sevginin Kaynağına Bağlanmak
Allah’ın El-Vedûd ismi, hem "seven" hem de "sevilmeye en layık olan" demektir. İslam alimleri, bu ismin tecellisinin her zerrede bir mıknatıs gibi çekim yarattığını söyler. İnsan kendini sevemiyorsa, aslında içindeki ilahi sanatın farkında değil demektir. Fıtrat ve kader ilişkisi çerçevesinde, her insanın varlığı El-Vedûd isminin bir hediyesidir.
- İlahi Emanet: Gazali, bedenin ve ruhun Allah'ın insana verdiği birer emanet olduğunu, emanete hıyanet etmemek için ona iyi bakmak (sevmek) gerektiğini vurgular.
- Muhabbetullah: Allah’ı sevmek, O’nun yarattığı her şeyi, en başta da kendi nefsimizi O'nun rızası için sevmekle başlar.
- Şefkatle Terbiye: Nefsi döverek değil, ona bir çocuğa merhamet eder gibi yaklaşarak terbiye etmek (Gazali’nin çocuk kalbi yaklaşımı).
Narsisizmden Arınma ve Gerçek Tevazu
Kendini sevmek, başkalarından üstün olduğunu iddia etmek değildir. Aksine, kendi acziyetini sevmek ve Allah’ın yardımıyla var olduğunu bilmektir. Kibirden arınma ve nefis terbiyesi yazımızda belirttiğimiz gibi; kibir, kişinin sahte bir benliğe aşık olmasıdır. Koşulsuz sevgi ise, ruhun o tertemiz fıtri haline duyulan hayranlıktır.
İmam Gazali’den Merhamet Notu
"Nefsine karşı şefkatli ol ama onun hevalarına uymada gevşek davranma. Bir doktorun hastasına duyduğu şefkat gibi, sen de ruhunun yaralarını sevgiyle sar." (İmam Gazali, Kimyâ-yı Saâdet)
Sıkça Sorulan Sorular (FAQ)
- Kendimi sevmek neden bu kadar zor?
Bunun temelinde genellikle bebeklik dönemi kayıtları olan "değersizlik" inançları yatar. Ancak El-Vedûd isminin zikri ve tefekkürü ile bu eski kodlar şifalanabilir.
- Esmalarla öz şefkat çalışması nasıl yapılır?
Günde 10 dakika sessizce oturup kalbinize odaklanarak "Ya Vedûd, Ya Latîf" isimlerini zikretmek ve ilahi sevginin tüm hücrelerinize yayıldığını hayal etmek (imgelenme) çok etkilidir.
- Koşulsuz sevgi her şeyi onaylamak mı demektir?
Hayır; koşulsuz sevgi, kendinizi hatalarınızla kabul edip değişme cesaretini o sevginin güveniyle bulmaktır. Sevilmediğini hisseden bir ruh, değişmek için güç bulamaz.
Kendi kalbinizdeki o sonsuz sevgi hazinesini keşfettiğiniz, El-Vedûd isminin sıcaklığıyla her yaranızı şifalandırdığınız bir uyanış dilerim. Siz, Sevilmeye değer olduğunuz için yaratıldınız.
Sevgi ve dua ile kalın. Allah'a emanet olun.
(Editör: Sevda Ç.)
