Günümüz dünyasında insan, başkaları tarafından beğenilme, onaylanma ve belirli kalıplara sığma çabasıyla kendi özünden hızla uzaklaşmaktadır. Fıtrata dönüş: modern dünyanın dayattığı maskelerden kurtulmak, ruhun üzerine giydirilen bu sahte kimlikleri bir kenara bırakıp Allah’ın bizi yarattığı o tertemiz ve özgün hale rücu etmesidir. Carl Jung’un "Persona" (sosyal maske) olarak tanımladığı bu yapay katmanlar, fıtratın ışığını perdeler. 0-7 yaş tohumları atılırken "şartlı kabul" gören bireyler, yetişkinlikte kendilerini bu maskelerin içinde hapsolmuş bulurlar.
Persona ve Fıtrat: Maskenin Ardındaki Hakikat
Kavram Açıklaması: Persona, bireyin toplumun beklentilerine cevap vermek için takındığı maskedir. Bir nevi "toplumsal yüzümüzdür". Fıtrat ise insanın doğuştan getirdiği ilahi yazılımdır. Eğer Persona, Fıtrat’ın önüne geçerse kişi kendine yabancılaşır ve içsel bir boşluk hissetmeye başlar.
- Sahte Benlik: Sosyal medyada sergilenen "kusursuz hayat" imajı, modern insanın en büyük Personasıdır.
- Maskelerin Bedeli: Olduğundan farklı görünmek ruhu yorar; bu yorgunluk zamanla anksiyete ve bedensel hastalıklara dönüşebilir.
- İçsel Bütünlük: Dışı ile içi bir olan (sıdk makamı) insan, fıtratına en yakın olan insandır.
İmam Gazali’den Özgünlük Uyarısı
"İnsanların rızasını kazanmak için Allah’ın sana verdiği fıtratı değiştirme. Başkalarına şirin görünmek için takındığın her tavır, kalbindeki ilahi nurun üzerine çekilmiş bir perdedir." (İmam Gazali, İhyâu Ulûmiddîn)
0-7 Yaş ve "Uyumlu Çocuk" Maskesi
Bebeklik dönemi ve erken çocukluk yıllarında, sadece ebeveynlerinin istediği gibi davrandığında sevgi gören çocuk, gerçek duygularını bastırıp bir "uyumlu çocuk" maskesi geliştirir. Bu maske, yetişkinlikte kişinin kendi ihtiyaçlarını ifade edememesine ve sürekli başkalarını memnun etmeye çalışmasına yol açar. İslam'da fıtrat ve kader ilişkisi çerçevesinde, bu maskelerden kurtulmak kişinin kendi kaderini (tekâmülünü) gerçekleştirmesi için zorunludur.
Fıtrata Dönüşün Adımları
Maskelerden kurtulmak bir gecede olmaz; bu bir soyunma ve arınma sürecidir:
- Yalnızlık (Halvet): Zihninizdeki dış sesleri susturmak için sessizliğe zaman ayırın. Zikir ve meditasyon bu süreçte Personayı devreden çıkarır.
- Sıdk (Dürüstlük): Önce kendinize, sonra başkalarına karşı dürüst olun. Hatalarınızı ve zayıflıklarınızı kabul etmek, maskeleri zayıflatır.
- Esma-i Hüsna ile Beslenmek: Başkalarının onayını beklemek yerine El-Azîz ve El-Ganiyy olan Allah’ın kulu olmanın onuruna bürünün.
Mevlana’dan Çağrı
"Ya olduğun gibi görün, ya göründüğün gibi ol. Kendin olmaktan korkma; çünkü sen, Allah’ın biricik ve benzersiz bir sanatısın." (Mevlana Celaleddin-i Rumi)
Sıkça Sorulan Sorular (FAQ)
- Hiç maske takmadan toplumda yaşayabilir miyiz?
Persona (maske) sosyal uyum için gereklidir; ancak sorun, maskenin kişinin "kendisi" sanılmasıdır. Maskeyi ihtiyaç duyulduğunda takıp, yalnız kaldığınızda çıkarabilmelisiniz.
- Fıtrata döndüğümü nasıl anlarım?
İçsel bir huzur, kararlarınızda netlik ve başkalarının ne düşündüğüne dair duyulan o aşırı kaygının azalması, fıtrata yaklaştığınızın işaretidir.
- Çocuklarımızın fıtratını nasıl koruruz?
Onları sadece başarılı veya uyumlu olduklarında değil, her halleriyle sevilmeye değer olduklarını hissettirerek (koşulsuz sevgi).
Sahte kimliklerin ağırlığından kurtulduğunuz, Allah’ın ruhunuza nakşettiği o asil fıtratla buluştuğunuz ve her anınızda "kendi hakikatinizi" yaşadığınız bir uyanış dilerim.
Sevgi ve dua ile kalın. Allah'a emanet olun.
(Editör: Sevda Ç.)
