Hayatımızdaki kronik çatışmaların temelinde yer alan drama üçgeninde tövbe: rollerden arınmak ve fıtrata dönüş süreci, ruhun hürriyetine kavuştuğu andır. Stephen Karpman tarafından geliştirilen "Drama Üçgeni"; bebeklik dönemi ve erken çocukluk yıllarında temelleri atılan Zorba, Kurban ve Kurtarıcı rollerinin bir döngüsüdür. Sigmund Freud’un "tekrarlama zorlantısı" olarak tanımladığı bu döngüden çıkışın yolu, sadece psikolojik farkındalık değil, aynı zamanda kalbi bir tövbe ve "Estağfurullah" bilincidir. Tövbe, bu sahte rollerden sıyrılıp Allah’ın bizi yarattığı saf fıtrata hicret etmektir.
Psikanalitik Açıdan Roller ve Fıtrattan Sapma
Freud ve Jung’un teorilerinde, şahsiyetin ilk tohumlarının atıldığı yıllarda çocuğun hayatta kalmak veya sevgi kazanmak için büründüğü maskeler incelenir. Eğer bir birey çocuklukta baskı gördüyse "Zorba", ihmal edildiyse "Kurban", ebeveyninin sorumluluğunu aldıysa "Kurtarıcı" rolüne hapsolabilir. Bu roller, bireyin öz benliğinden (fıtrattan) uzaklaşmasına neden olur. Tasavvufi açıdan bu durum, nefsin oyunlarına kanarak sahte bir kimlik inşa etmektir. "Estağfurullah" çekmek, işte bu sahte kimliklerin yarattığı tüm hatalı kayıtlar için bir temizlenme iradesidir.
Jungiyen Perspektif
"Bireyleşme süreci, takındığımız maskeleri (persona) indirip gerçek özümüzle buluşmaktır. Drama üçgenindeki roller, insanın kendi gölgesiyle yüzleşmemek için sığındığı limanlardır." (C.G. Jung)
Estağfurullah: Bilinçaltı Kayıtlarını Temizleyen İksir
Tövbe, kelime anlamıyla "geri dönmek" demektir; yani sahte rollerden asıl kaynağa dönüş. "Estağfurullah" (Allah'tan bağışlanma dilerim) zikri, sadece bir dil alışkanlığı değil, bebeklik ve erken çocukluk kayıtlarındaki o "yaralı benliği" ilahi rahmetle yıkamaktır. Her "Estağfurullah", drama üçgeninin köşelerine (suçlama, mağduriyet, aşırı sorumluluk) vurulan bir darbedir. Kur'an-ı Kerim'de istiğfarın (tövbe etmenin) hayatın bereketini ve ruhun genişliğini nasıl etkilediği açıkça belirtilir.
İlahi Müjde
"Rabbinizden bağışlanma dileyin (istiğfar edin); çünkü O, çok bağışlayıcıdır. (Bağışlanma dileyin ki) üzerinize gökten bol bol yağmur indirsin, size mallar ve oğullar vererek yardım etsin..." (Nuh Suresi, 10-12)
Kur’an-ı Kerim’den Örneklerle Rolleri Terk Etmek
Kur’an’daki peygamber kıssaları, drama üçgeninden nasıl çıkılacağına dair muazzam örnekler sunar. Hz. Yunus (a.s.), balığın karnında "Kurban" psikolojisine girip şikayet etmek yerine, "Sübhâneke innî küntü minez-zâlimîn" (Seni tenzih ederim, şüphesiz ben nefsine zulmedenlerden oldum - Enbiyâ, 87) diyerek tüm rollerden sıyrılmış ve sadece kendi kusuruyla yüzleşmiştir. Bu samimi tövbe, hem balığın karnından hem de zihinsel hapishaneden kurtuluşun anahtarıdır.
Tövbenin Gücü
"Ancak tövbe eden, iman eden ve salih amel işleyenler var ya; işte Allah onların kötülüklerini iyiliklere çevirir." (Furkan Suresi, 70). Bu ayet, bilinçaltımızdaki o karanlık "rol" kayıtlarının, tövbe ile nasıl nurlu bir fıtrata dönüşebileceğinin kanıtıdır.
Sonuç: Fıtrata Dönüş Yolculuğu
Drama üçgeninden çıkmak; Zorba olmayı bırakıp "adaletli" olmaya, Kurban olmayı bırakıp "tevekkül ehli" olmaya, Kurtarıcı olmayı bırakıp "Vekîl olarak Allah'a güvenmeye" niyet etmektir. Her gün çektiğimiz "Estağfurullah"lar, bizi erken çocukluk döneminin o dar kalıplarından çıkarıp, geniş bir ruh ufkuna taşır. Tövbe kapısı açık olduğu sürece, hiçbir rol kaderiniz değildir.
Kendi sahte rollerinizden sıyrılıp, Allah’ın sizde tecelli ettirmek istediği o saf nurla buluşmanız dileğiyle.
Sevgi ve dua ile kalın. Allah'a emanet olun.
(Editör: Sevda Ç.)
